و به اين فشار ماكزيمم ( حدّ اكثر ) گويند و در وقت انبساط بطن‌ها پائين آمده كه در حدود 7 الى 8 سانتيمتر جيوه است كه به اين فشار مينيمم گويند ( حد اقل ) پس در آن حالى كه انگشتها روى شريان است و نبض در اثر فشار باد ساقط گرديده بمحض سست كردن ميله فشارسنج طبّى و خلأ يا كم كردن باد در اولين حركتى كه در نبض ظاهر مىشود بايد ملاحظه نمود كه ميلهء جعبه چند درجه از حدّ طبيعى بالا يا پائين است و كسانى كه روى اين ترقّى و تنزل حكم بكمى و زيادى خون كنند خارج از قواعد طبيّه خواهد بود زيرا ديده شده است كه ترقّى ميله جعبه تا به 20 رسيده است در اشخاص كم‌خون لذا حكم كردن معالج يا غيره در ترقّى آن بزيادى و كمى خون منتقض وابسته است بدلائل آتيه در امثله منبّهه و ترقيش در اشخاص كم‌خون دليل كثرة بخار است ( مريضى بازوبند ببازوى آن گذاشته شد فشارش 19 بود 3 درجه از حال طبيعى بيشتر بود چون احوال او را بعلامات و سنّ او را ملاحظه نموديم ديديم سنّ بيشتر از نود سالست و خيلى كمخون فهميديم كه ترقّى ميله فشارسنج روى زيادى خون نبوده بلكه روى زيادى بخارات بدن و داخل شريان مريض بوده است ) . در نبض‌سنج است نبض‌سنج دستگاهى است شامل دكمه كه بتوسّط فنرى روى سرخرگ فشار آورده و اهرمى توسط يك ميله روى تكمه قرار دارد هنگام عبور موج نبض در اثر انبساط ديوارهء سرخرگ به تكمه فشار وارد آمده منحنى روى استوانه رسم مىگردد چنانچه روى شكل آن مشاهده مىشود و در وقت فشار انقباض دهليز چپ و تموجش بشريانها خط رو به بالا مىرود و در وقت انبساط قلب به پائين نزول مىكند بدين شكل خستگىسنج خستگىسنج دستگاهيست كه بوسيله آن منحنى خستگى عضله را رسم نموده و گفته‌اند خستگى